Kunnskapsdepartementet (KD)

Innleiing

Kapitlet gir informasjon om status for og utvikling i ressursbruken i barnehagesektoren. Barnehagane blir i all hovudsak finansierte gjennom dei frie inntektene til kommunane og foreldrebetalinga. Barnehagesektoren er eit av dei største tenesteområda i kommunane. Samla brutto driftsutgifter til barnehagar i 2015 var om lag 46 mrd. kroner, og utgjorde om lag tolv pst. av driftsutgiftene i kommunane.

Første del av kapitlet gir ei oversikt over utviklinga i talet på barn i barnehage, og gir mellom anna informasjon om dekningsgradar for ulike aldersgrupper og om opphaldstid i barnehagen. Det neste temaet er barnehagestruktur og ulikskap mellom barnehagar. Vidare er det ein omtale av personalet i barnehagane, den formelle kompetansen deira og utdanning av barnehagelærarar. Kapitlet inneheld òg informasjon om likestilling, minoritetsspråklege barn og tilsette og barn med nedsett funksjonsevne i barnehage. Til sist i kapitlet er det ein omtale av kostnadene i og finansieringa av barnehagane.

Talgrunnlaget er henta frå Statistisk sentralbyrå (SSB), rapportering frå barnehagane (BASIL), KOSTRA (Kommune Stat Rapportering), Database for statistikk om høgre utdanning (DBH) og ulike undersøkingar som er gjennomførte på oppdrag frå departementet.

Barn i barnehage

Tabell 7.1 Tal på barn i barnehage, auke i talet på barn i barnehage og barnehageplassar, dekningsgrad og gjennomsnittleg opphaldstid, 2012–15

2012

2013

2014

2015

Tal på barn i barnehage

286 153

287 177

286 414

283 608

Endring i talet på barn i barnehage (frå året før)

3 416

1 024

-763

-2 806

Endring i talet på heiltids barnehageplassar (frå året før)

5 181

2 697

342

-1 717

Dekningsgrad 1–5 år

90,1

90,0

90,2

90,4

Dekningsgrad 1–2 år

80,2

79,8

80,1

80,7

Dekningsgrad 3–5 år

96,7

96,6

96,7

96,6

Dekningsgrad 0 år

3,8

3,2

3,6

3,7

Dekningsgrad 1 år

69,6

68,9

68,5

69,7

Dekningsgrad 2 år

90,5

90,6

91,3

91,6

Dekningsgrad 3 år

95,3

95,3

95,5

95,7

Dekningsgrad 4 år

97,1

96,9

97,0

96,9

Dekningsgrad 5 år

97,6

97,5

97,5

97,3

Gjennomsnittleg avtalt opphaldstid per veke

43,7

43,9

44,1

44,3

Kjelde: Statistisk sentralbyrå

Ved utgangen av 2015 gjekk om lag 283 600 barn i ordinær barnehage eller familiebarnehage. Dette er ein nedgang i talet på barn i barnehage frå 2014 og skyldast ein nedgang i talet på barn i alderen 1–5 år i befolkninga. I tillegg hadde 171 opne barnehagar kapasitet til å ta imot om lag 4 600 barn i 2015. Barn under tre år utgjorde 35 pst. av alle barn i barnehage.

I 2015 hadde 94,3 pst. av barna heiltidsplass i barnehagen mot 69,6 pst. i 2005, altså avtalt opphaldstid på 41 timar i veka eller meir. Gjennomsnittleg avtalt opphaldstid har i same periode auka frå 39,0 til 44,3 timar per veke.

Dekningsgraden i 2015 for barn i alderen eitt til fem år var 90,4 pst. mot 90,2 pst. i 2014. Tilsvarande tal for 2005 var 76,2 pst. Dekningsgraden har halde seg stabil frå 2014 i alle aldersgrupper, med størst endring for eittåringane med ein auke frå 68,5 pst. i 2014 til 69,7 pst. i 2015.

Tabell 7.2 Tal på barn i barnehage etter eigarforhold, offentleg og privat, 2012–15

2012

2013

2014

2015

Offentlege

150 777

149 870

147 726

144 645

– kommunale

149 949

149 097

147 493

143 879

– fylkeskommunale/statlege

828

773

233

766

Private

135 376

137 307

138 688

139 039

– kyrkjelyd/trussamfunn

7 551

7 470

7 579

7 500

– foreldreeigde

32 285

31 435

30 930

30 559

– husmorlag/sanitetsforeining

907

772

714

685

– bedrift

39 101

39 086

43 070

6 689

– pedagogisk/ideologisk org.

8 117

8 408

7 826

4 988

– enkeltpersonar

16 801

15 909

15 120

12 863

– konsern/aksjeselskap

50 985

– stiftelse

6 244

– studentsamskipnad

2 221

2 344

– andre

30 614

34 227

33 662

16 182

I alt

286 153

287 177

286 414

283 684

Note: Barn som går i familiebarnehagar, er inkluderte i tabellen. I 2015 gjekk 110 barn i offentlege familiebarnehagar, og 4 508 barn gjekk i private familiebarnehagar.

Note: Rapporteringa blei noko endra med fleire alternativ for private barnehagar i 2014 og 2015. Dette er forklaringa på den store nedgangen i talet på bedriftsbarnehagar frå 2014 til 2015.

Kjelde: Barnehagestatistikk, Statistisk sentralbyrå

Ved utgangen av 2015 var det 6 088 barnehagar i Noreg, inkludert familiebarnehagar og opne barnehagar. Av desse var 2 821 kommunale, 15 statlege og 3 251 private barnehagar. Frå 2008 har det vore ein stabil nedgang i talet på barnehagar, og frå 2014 til 2015 har det vore ein reduksjon på 118 barnehagar. Private barnehagar har stått for hovudtyngda av veksten i barnehageplassar i dei siste åra. Unntaket var i 2012, da 57 pst. av veksten i talet på barn i barnehage var i offentlege barnehagar. I 2015 var det ein nedgang i talet på plassar i offentlege barnehagar, medan det var ein auke i talet på plassar i private barnehagar. Delen barn med barnehageplass i ein privat barnehage har derfor auka. Offentleg og privat del av barnehagesektoren er framleis relativt jamstore. I 2015 hadde 51 pst. av barna plass i ein offentleg barnehage, medan 49 pst. hadde plass i ein privat barnehage.

Barnehagestruktur

Tabell 7.3 Tal på barn i barnehage og tal på barnehagar etter barnehagestorleik, 2013–15

2013

2014

2015

Barn i barnehage

Barnehagar

Barn i barnehage

Barnehagar

Barn i barnehage

Barnehagar

1–25 barn

24 107

1 835

23 073

1 756

22 410

1 668

26–50 barn

65 832

1 762

63 179

1 700

62 715

1 682

51–75 barn

96 590

1 569

100 010

1 630

98 844

1 609

76 barn eller fleire

100 648

1 008

100 152

998

99 639

991

I alt

287 177

6 174

286 414

6 084

283 608

5 970

Note: Opne barnehagar er ikkje inkluderte i talet på barnehagar.

Kjelde: Barnehagestatistikk, Statistisk sentralbyrå

Talet på store barnehagar og barn med plass i ein stor barnehage auka i mange år, men frå 2014 til 2015 har det vore ein nedgang. Men det var òg ein nedgang i talet på barn og barnehagar for dei mindre barnehagane. I 2015 gjekk 35 pst. av alle barnehagebarn i barnehagar med 76 barn eller fleire. Dette er uendra frå 2013 og 2014.

Statistikken viser at grunnbemanninga i barnehagane i 2015 på nasjonalt nivå i gjennomsnitt var 6,0 barn per vaksen dersom ein korrigerer for alder og opphaldstid. Det er ein liten nedgang frå 2014. Her er ein vaksen målt i årsverka til pedagogiske leiarar og assistentar.

Det er stor variasjon i barnehagesektoren både på barnehagenivå og på kommunenivå, men tala, ikkje berre for dei sterkaste, men særleg for dei svakaste, har betra seg frå 2013 og 2014.

Tabell 7.4 Ulikskap i barnehagesektoren i 2015

Barnehagar – 2015

Sterkaste 10 pst.

Svakaste 10 pst.

Barn (korrigerte for alder og opphaldstid) per pedagogisk leiar med godkjent utdanning (årsverk)

12,0

22,4

Barn (korrigerte for alder og opphaldstid) per årsverk i grunnbemanninga

5,1

6,7

Barn (korrigerte for alder og opphaldstid) per barnehagelærar i grunnbemanninga

10,0

21,6

Areal (kvm) per barn

8,3

4,3

Kommunar – 2015

Sterkaste 10 pst.

Svakaste 10 pst.

Barn (korrigerte for alder og opphaldstid) per pedagogisk leiar med godkjent utdanning (årsverk)

11,9

22,0

Barn (korrigerte for alder og opphaldstid) per årsverk i grunnbemanninga

4,6

6,3

Barn (korrigerte for alder og opphaldstid) per barnehagelærar i grunnbemanninga

10,0

19,6

Areal (kvm) per barn

10,5

5,2

Note: Grunnbemanninga er pedagogiske leiarar og assistentar.

Kjelde: Utdanningsdirektoratet (BASIL)

Tabellen illustrerer at det framleis er stor skilnad i strukturkvalitet mellom barnehagane, altså dei målbare faktorane som utgjer ramma rundt barnehagekvardagen, som talet på barn per vaksen (bemanningstettleik), den formelle kompetansen til personalet og dei fysiske omgivnadene. Til dømes er det i dei ti pst. barnehagane med flest barn per barnehagelærar i grunnbemanninga over dobbelt så mange barn per barnehagelærar som i dei ti pst. barnehagane med høgst pedagogtettleik.

I dei ti pst. barnehagane med mange tilsette med fagbrev som barne- og ungdomsarbeidar har nesten 40 pst. av assistentane i grunnbemanninga fagbrev, medan ingen av assistentane i grunnbemanninga har fagbrev som barne- og ungdomsarbeidar i meir enn ti pst. av barnehagane.

I dei ti pst. barnehagane med mest plass per barn er det minst 8,3 kvadratmeter per barn, mens det er mindre enn 4,3 kvadratmeter per barn i dei ti pst. barnehagane med minst plass per barn.

Ulikskapen mellom dei ti pst. kommunane med best bemanning og mest areal per barn og dei ti pst. kommunane med dårlegast bemanning og minst areal per barn er også stor, og tala er liknande som på barnehagenivå.

Vanleg storleik på ei gruppe med små barn (0–2 år) er ni barn, mens det for store barn (3–5 år) er 18 barn. 80 pst. av barnehagane har grupper for små barn i storleiken 8–15 barn og 13–25 store barn. Om lag 80 pst. av barnehagane er organiserte med avdelingar. I barnehagar som ikkje er organiserte i avdelingar, er gjennomsnittleg storleik for ei gruppe med små barn elleve og for store barn 18. Dette er uendra frå 2014.

Personalet i barnehagen

Barnehagar med kompetente tilsette er ein føresetnad for å kunne gi alle barn eit godt pedagogisk tilbod. Dette ligg til grunn for regjeringa si kompetansesatsing og kompetansestrategien Kompetanse for framtidens barnehage. Strategi for kompetanse og rekruttering (2014–2020) .

Delen pedagogiske leiarar og styrarar med godkjent utdanning er ikkje lik over heile landet. Mange stader er det tilstrekkeleg godt kvalifisert pedagogisk personale i barnehagane. Oslo, Akershus og Rogaland er dei fylka som har størst vanskar med å rekruttere nok pedagogar.

Tabell 7.5 Personalet i barnehagen, 2013–15

2013

2014

2015

Tal på tilsette

93 573

93 814

93 974

Tal på årsverk

74 373

74 998

74 647

Tal på tilsette utan merkantilt, administrativt personale m.m.

84 044

84 030

84 536

Tal på barn per årsverk korrigerte for alder og opphaldstid

6,1

6,1

6,0

Tal på styrarar og pedagogiske leiarar

32 853

31 817

33 245

Styrarar med dispensasjon frå utdanningskravet (årsverk)

72

58

41

– i pst. av styrarar (årsverk)

1,4

1,1

0,8

Pedagogiske leiarar med dispensasjon frå utdanning skravet (årsverk)

2 907

2 183

1 631

– i pst. av pedagogiske leiarar (årsverk)

12,0

9,2

6,6

Tilsette med barnehagelærarutdanning

31 541

32 558

34 059

– i pst. av dei tilsette utan merkantilt, administrativt personale m.m.

37,5

38,7

40,3

Tilsette med fagbrev som barne- og ungdomsarbeidar

12 279

13 210

14 370

– i pst. av dei tilsette utan merkantilt, administrativt personale m.m.

14,6

15,7

17,0

Kjelde:  Utdanningsdirektoratet (BASIL)

Ved utgangen av 2015 var det om lag 94 000 tilsette som utførte i underkant av 75 000 årsverk i barnehagane. Om lag 84 500 av dei tilsette arbeider med barna, og i overkant av 33 000 av desse var styrarar og pedagogiske leiarar. Delen av dei tilsette med barnehagelærarutdanning og fagbrev har auka i perioden 2013–15. Delen styrarar og pedagogiske leiarar med dispensasjon frå utdanningskravet er nær halvert på to år, frå 1,4 pst. av styrarane og 12 pst. av dei pedagogiske leiarane i 2013, til 0,8 pst. av styrarane og 6,6 pst. av dei pedagogiske leiarane i 2015.

Tabell 7.6 Utdanning av barnehagelærarar ved statlege og private høgskolar og universitet, 2012–15

2012

2013

2014

2015

Opptak til førskole-/barnehagelærarutdanning

2 940

2 859

2 851

3 062

– av dette menn

542

549

531

557

– del menn (i pst.)

18,4

19,2

18,6

18,2

Uteksaminerte førskole-/barnehagelærarar

1 897

2 080

1 862

2 082

– av dette menn

227

224

202

268

– del menn (i pst.)

12,0

10,8

10,8

12,9

Kjelde: Database for statistikk om høgre utdanning (DBH)

Talet på studentar som starta på barnehagelærarutdanninga, auka med om lag 200 studentar frå 2014 til 2015. Talet på ferdig uteksaminerte barnehagelærarar auka med 200 i same tidsrom, men er i 2015 på same nivå som i 2013. Delen mannlege studentar har auka noko i det siste året etter ein liten nedgang frå 2013 til 2014. Delen menn som blir uteksaminerte, har variert, men har auka frå 2014 til 2015. Moglegheitene for barnehagelærarstudium har samtidig blitt meir mangfaldige og tilgjengelege, med studieplassar fordelte på både ordinær barnehagelærarutdanning på heiltid eller deltid, variantar av nettbaserte og samlingsbaserte studium og arbeidsplassbasert barnehagelærarutdanning. I tillegg kan pedagogar med minst tre års høgre utdanning kvalifisere seg for fast stilling som pedagogisk leiar ved å ta vidareutdanning i barnehagepedagogikk.

Likestilling

Av alle tilsette i basisverksemda i barnehagen i 2015 var 8,8 pst. menn, totalt om lag 6 700 personar. Basisverksemda omfattar styrarar, pedagogiske leiarar og assistentar. Frå 2012 til 2015 har talet på menn i basisverksemda hatt ein liten auke.

15,0 pst. av barnehagane hadde minst 20 pst. menn tilsette i basisverksemda i 2015. Dette er ein nedgang frå 15,4 pst. i 2014 og 15,6 pst. i 2013. Samtidig har delen barnehagar med minst éin mann tilsett i basisverksemda auka frå 49,8 pst. i 2014 til 51 pst. i 2015.

Tabell 7.7 Menn i barnehagane, 2012–15

2012

2013

2014

2015

Menn tilsette i basisverksemd

6 429

6 621

6 607

6 736

– i pst. av tilsette i basisverksemd

8,5

8,7

8,7

8,8

Mannlege styrarar og pedagogiske leiarar

2 272

2 410

2 407

2 556

Mannlege assistentar

4 157

4 211

4 200

4 180

Note: Frå 2014 er assistentar ei samlegruppe for kategoriane barnehagelærar eller tilsvarande, barne- og ungdomsarbeidar og assistentar. I tala for assistentar frå 2011 til 2013 er ikkje kategorien tospråklege assistentar inkludert.

Kjelde: Utdanningsdirektoratet (BASIL)

Minoritetsspråklege barn og tilsette med innvandrarbakgrunn i barnehage

Talet på minoritetsspråklege barn i barnehage har auka med meir enn 2 000 frå 2014 til 2015, og i dei siste fire åra har det vore ein auke på 9 000 minoritetsspråklege barn i barnehage. Delen minoritetsspråklege barn av alle barn i barnehage har auka frå 9,3 pst. i 2009 til 15,3 pst. i 2015. Av dei minoritetsspråklege barna var det i 2015 om lag 15 500 barn som fekk tilbod om særskild språkstimulering. Dette er ein auke på om lag 700 barn frå 2014. Delen minoritetsspråklege barn som fekk tilbod om særskild språkstimulering, har halde seg relativt stabil i perioden 2012–15.

Tabell 7.8 Minoritetsspråklege barn i barnehage, alder 0–6 år og del med tilbod om særskild språkstimulering 2012–15

2012

2013

2014

2015

Tal på minoritetsspråklege 0–6-åringar i barnehage

34 363

37 894

41 265

43 429

– i pst. av alle barn i barnehage

12,0

13,2

14,4

15,3

Tal på minoritetsspråklege med tilbod om særskild språkstimulering

12 391

13 329

14 786

15 473

– i pst. av alle minoritetsspråklege barn i barnehage

36,1

35,2

35,8

35,6

Note: Minoritetsspråklege barn blir her definerte som barn med ein annan språk- og kulturbakgrunn enn norsk, med unntak av barn som har samisk, svensk, dansk eller engelsk som morsmål.

Kjelde: Barnehagestatistikk, Statistisk sentralbyrå

I 2015 gjekk 77,6 pst. av alle minoritetsspråklege barn i alderen eitt til fem år i barnehage. Det er ein nedgang på 1,4 prosentpoeng frå 2014, etter mange år med aukande dekningsgrad. Det har vore ein nedgang i dekningsgraden frå 2014 til 2015 for alle aldersgrupper unntatt for eittåringane, der det var ein liten auke. Det har i dei seinare åra vore ein auke i dekningsgraden for dei yngste barna, og det har særleg vore ein stor auke i dekningsgraden for toåringane, men i 2015 er denne trenden brote.

Staten gir eit øyremerkt tilskott til tiltak for å betre språkforståinga blant minoritetsspråklege barn i førskolealderen, jf. kap. 231 post 63.

Tabell 7.9 Dekningsgrad for minoritetsspråklege i barnehagen 2012–15

2012

2013

2014

2015

Dekningsgrad minoritetsspråklege 1–5-åringar

75,0

76,8

79,0

77,6

Dekningsgrad minoritetsspråklege 1-åringar

36,5

39,5

39,9

40,2

Dekningsgrad minoritetsspråklege 2-åringar

68,2

72,3

76,6

75,4

Dekningsgrad minoritetsspråklege 3-åringar

85,5

86,0

89,6

87,8

Dekningsgrad minoritetsspråklege 4-åringar

92,0

93,5

93,3

92,5

Dekningsgrad minoritetsspråklege 5-åringar

96,9

95,3

96,5

93,2

Note: Minoritetsspråklege barn blir her definerte som barn med ein annan språk- og kulturbakgrunn enn norsk, med unntak av barn som har samisk, svensk, dansk eller engelsk som morsmål.

Kjelde: Barnehagestatistikk, Statistisk sentralbyrå

Tabell 7.10 Innvandrarar og norskfødde med innvandrarforeldre sysselsette i barnehagar. Alle arbeidsforhold, 2012–15

2012

2013

2014

2015

Barnehagelærar av yrke og/eller med barnehagelærarutdanning

1 861

1 998

2 196

2 288

I pst. av alle barnehagelærarar

6,0

6,3

6,7

6,9

Anna pedagogisk personell i barnehagane

774

847

869

860

I pst. av alt anna pedagogisk personell

31,4

36,9

32,0

31,5

Barnehageassistentar

7 971

8 485

8 674

5 113

I pst. av alle assistentar

14,6

15,6

16,2

17,1

Anna personell

1 613

1 664

1 790

1 023

I pst. av alt anna personell

19,5

20,1

22,2

26,2

Del innvandrarar og norskfødde med innvandrarforeldre sysselsette i barnehagar, alle arbeidsforhold

12,7

13,4

14,0

14,4

Note: Innvandrarar er definerte som personar fødde i utlandet med foreldre og besteforeldre fødde i utlandet.

Kjelde: Statistisk sentralbyrå

I 2015 var 6,9 pst. av dei sysselsette i barnehage som var barnehagelærarar av yrke og/eller hadde barnehagelærarutdanning, innvandrarar eller norskfødde med innvandrarforeldre. Denne delen har auka jamt frå 6,0 pst. i 2012. Tilsvarande hadde om lag 32 pst. av anna pedagogisk personell, 17 pst. av assistentane og 26 pst. av anna personell i barnehagane innvandrarbakgrunn i 2015.

Av om lag 8 000 studentar i barnehagelærarutdanninga i 2015 var 10,8 pst. innvandrarar eller norskfødde med innvandrarforeldre. I 2014 var delen 9,4 pst. og i 2009 var delen 6,1 pst.

Barn med nedsett funksjonsevne i barnehage

Barnehagar er eit viktig pedagogisk tiltak for barn med nedsett funksjonsevne. Barn med nedsett funksjonsevne skal derfor ha prioritet ved opptak. I 2015 var det 4 301 barn med nedsett funksjonsevne som blei tatte opp ved prioritet etter barnehagelova § 13. 7 944 barn under opplæringspliktig alder, eller 2,8 pst. av alle barn i barnehage, fekk spesialpedagogisk hjelp etter § 5-7 i opplæringslova.

Tabell 7.11 Barn med nedsett funksjonsevne i barnehage 2012–15

2012

2013

2014

2015

Barn med nedsett funksjonsevne som er tatte opp ved prioritet etter barnehagelova § 13

5 084

4 808

4 458

4 301

Barn som fekk spesialpedagogisk hjelp etter § 5-7 i opplæringslova

6 577

6 959

7 799

7 944

– i pst. av alle barn i barnehage

2,3

2,4

2,7

2,8

Kjelde: Utdanningsdirektoratet (BASIL)

Kostnader i og finansiering av barnehagar

Tabellane nedanfor viser brutto og netto driftsutgifter i kommunane til barnehage, korrigerte driftsutgifter per barn og per opphaldstime for kommunale barnehagar, og kor stor del av drifta av barnehagane som er finansiert av det offentlege og med foreldrebetaling.

Delen barnehageutgifter av dei samla brutto driftsutgiftene til kommunane har vore stabil rundt tolv pst. i perioden 2010–15 og var i 2015 46 mrd. kroner. Netto driftsutgifter til barnehage var om lag 41 mrd. kroner og har vore rundt 14,5 pst. av totale netto driftsutgifter i kommunane i perioden 2011–15.

Tabell 7.12 Driftsutgifter til barnehage i kommunane 2013–15

2013

2014

2015

Brutto driftsutgifter til barnehage (mill. kroner)

42 688

45 762

46 018

Del av brutto driftsutgifter til barnehage (pst.)

11,8

12,1

11,8

Netto driftsutgifter til barnehage (mill. kroner)

37 890

40 721

40 971

Del av netto driftsutgifter til barnehage (pst.)

14,5

15,0

14,8

Note: Løpande nominelle prisar.

Kjelde: Kommunerekneskap, Statistisk sentralbyrå

Det har vore ein auke i dei korrigerte brutto driftsutgiftene per barn i kommunal barnehage på om lag ni pst. frå 2013 til 2015, der den reelle auken har vore på om lag tre pst. Auka personaltettleik og fleire tilsette med relevant utdanning kan medverke til å forklare realveksten i utgifter.

Tabell 7.13 Driftsutgifter per barn og per opphaldstime i kommunale barnehagar 2013–15

2013

2014

2015

Korrigerte brutto driftsutgifter per barn i kommunal barnehage

163 744

174 559

178 162

Korrigerte brutto driftsutgifter til kommunale barnehagar per korrigerte opphaldstime

54

58

59

Note: Løpande nominelle prisar.

Kjelde:  Barnehagestatistikk, Statistisk sentralbyrå

Barnehagane er delvis finansierte gjennom foreldrebetaling, men er hovudsakleg finansierte av det offentlege. 85,5 pst. av drifta var i 2015 finansiert av det offentlege. Dette er ein liten nedgang frå 86,0 pst. i 2014.

Tabell 7.14 Finansiering av kommunale barnehagar 2013–15

2013

2014

2015

Del av driftsmidlar finansiert gjennom foreldrebetaling (i pst. av totale driftsmidlar)

14,4

14,1

14,5

Del av driftsmidlar finansiert av det offentlege (i pst. av totale driftsmidlar)

85,6

86,0

85,5

Kjelde: Barnehagestatistikk, Statistisk sentralbyrå

Tabellen nedanfor viser at foreldrebetalinga blei kraftig redusert frå 2015 til 2016 for hushald med låg inntekt. For hushald med ei inntekt på 250 000 kroner blei foreldrebetalinga i kommunale barnehagar redusert med meir enn 40 pst. Dette skyldast at det i 2015 blei innført to moderasjonsordningar for hushald med låg inntekt. Den eine moderasjonsordninga, som blei innført 1. mai 2015, sikrar at foreldrebetalinga per år for ein heiltidsplass i barnehage maksimalt skal utgjere seks pst. av den samla person- og kapitalinntekta til hushaldet. Den andre nasjonale ordninga gav frå 1. august 2015 rett til gratis kjernetid i barnehage for alle fire- og femåringar frå familiar med låg inntekt. Denne ordninga blei utvida til også å gjelde treåringar frå 1. august 2016. Samstundes auka prisen for hushald med ei inntekt på 500 000 kroner med ti pst. Dette skyldast i hovudsak ein auke i maksimalprisen frå januar 2015 til januar 2016.

Tabellen viser betalinga i nominelle prisar. Reduksjonen i reell foreldrebetaling har derfor vore større. I 2016 er maksimalprisen for foreldrebetaling i barnehage 2 655 kroner per månad.

Tabell 7.15 Gjennomsnittlege månadssatsar i kroner (vekta) for foreldrebetaling etter bruttoinntekt, barn over tre år med fulltidsopphald i kommunale barnehagar, 2003–16

Bruttoinntekt

250 000

375 000

500 000

Januar 2003

2 579

3 008

3 097

Januar 2004

2 360

2 731

2 805

Januar 2005

2 356

2 691

2 741

Januar 2006

2 010

2 199

2 257

Januar 2007

2 017

2 235

2 289

Januar 2008

2 114

2 265

2 296

Januar 2009

2 060

2 208

2 261

Januar 2010

2 077

2 218

2 263

Januar 2011

2 106

2 237

2 277

Januar 2012

2 145

2 262

2 297

Januar 2013

2 125

2 258

2 298

Januar 2014

2 187

2 296

2 366

Januar 2015

2 199

2 337

2 416

Januar 2016

1 303

1 967

2 652

Note: Kostpengar og tilleggsutgifter er ekskluderte. Løpande nominelle prisar.

Note: I 2016 er det i rapporten tatt i bruk nye talkjelder. Tidlegare blei KOSTRA-tal brukte, mens det i 2016 er brukt BASIL-tal.

Kjelde:  Statistisk sentralbyrå: «Undersøking om foreldrebetaling i barnehagar, januar 2015» (Rapportar 2015/30), «Foreldrebetaling i barnehagar, januar 2016» (Rapportar 2016/21)