Barne- og likestillingsdepartementet (BLD)

Regjeringa vil fornye, forenkle og forbetre offentleg sektor. Regjeringa vil byggje politikken sin på målet om mest mogleg effektiv bruk av ressursane til fellesskapet. Nedanfor er dei mest sentrale tiltaka for å fremje fornying, forenkling og forbetring på politikkområda til BLD.

Ny adopsjonslov blei sett i kraft 1. juli 2018. Det var behov for ei ny og meir moderne adopsjonslov, og den nye lova avløyste adopsjonslova av 28. februar 1986 nr. 8. Den nye adopsjonslova har blitt meir oversiktleg og brukarvennleg. I den nye lova er òg praksisen til adopsjonsstyresmaktene og retningslinjer lovfesta. Den nye lova blir eit enklare verktøy for adopsjonsstyresmaktene i saksarbeidet deira, og kan gi betra rettstryggleik.

Regjeringa vil setje ned eit offentleg utval som vil gjennomgå og modernisere barnelova, inkludert å vurdere utforminga av bidragssystemet for likestilt foreldreskap, og å gjennomgå barnerettane, spesielt i eit internasjonalt perspektiv.

Barnevernslovutvalet hadde som mål å gjennomføre ein språkleg, teknisk og strukturell gjennomgang av barnevernlova og vurdere korleis lova kunne gjerast enklare. Utvalet leverte forslag til ny lov i NOU 2016: 16 Ny barnevernslov – sikring av barnets rett til omsorg og beskyttelse. Nokre av forslaga frå utvalet blei vedtekne av Stortinget ved behandlinga av Prop. 169 L (2016–2017) Endringer i barnevernloven mv. (bedre rettssikkerhet for barn og foreldre.) og tok til å gjelde 1. juli 2018. Departementet arbeider med eit høyringsnotat om forslag til ny barnevernslov. Målet er betre rettstryggleik og eit meir forståeleg, tidsriktig og brukarvennleg lovverk.

Barnevernsreforma blei vedteken av Stortinget i juni 2017. Endringane som følgjer av reforma, vil tidlegast gjelde frå 2020. Målet med reforma er å gi kommunane sterkare insentiv til å arbeide førebyggjande og komme tidleg inn med naudsynte tiltak i familiane. I tillegg skal finansieringssystemet bidra til at kommunane og Bufetat vel tiltak og tenester som i innhald, omfang og lengd er betre tilpassa behova til barna. Reforma vil mellom anna føre til endringar i kommunane sitt finansieringsansvar for barnevernstiltak og avvikling av refusjonsordninga for utgifter til forsterking av fosterheimar og nærmiljøbaserte tiltak. Kommunane vil bli kompenserte for utrekna meirutgifter over rammetilskotet. Kompetansestrategien for det kommunale barnevernet er eit viktig tiltak for å førebu kommunane på barnevernsreforma.

Det blir arbeidd aktivt med forenkling og modernisering i det statlege barnevernet. Bufdir har i fleire år arbeidd med å betre kvaliteten i tenestene, samstundes som det er gjennomført effektiviseringar og omstillingar i Bufetat. I perioden 2010 til 2016 er talet på årsverk redusert med over 800. Det har vore nedgang i talet på årsverk i institusjonane og særleg i omsorgssentera for einslege mindreårige asylsøkjarar under 15 år. I tillegg har bemanninga gått ned i inntaksfunksjonane, fosterheimstenesta og innanfor hjelpetiltak. Frå 2016 til 2017 har det vore ein markant nedgang i talet på statlege omsorgssenter og framleis effektivisering i administrative funksjonar. Det har vore ein auke i bemanninga i dei statlege barnevernsinstitusjonane og sentera for foreldre og barn, som følgje av ei ønska vriding mot betre kvalitet og kompetanse i eige tiltaksapparat. Samla sett har dette gitt ein svak reduksjon i talet på utførte årsverk i Bufetat frå 2016 til 2017.

I Bufdir har digitale løysingar og IKT vore prioritert for å gi gode, forenkla løysingar for brukarane. Prosjektet DigiBarnevern er eit samarbeidsprosjekt med kommunesektoren som vil bidra til eit digitalt løft for det kommunale barnevernet og tenestemottakarane. Prosjektet vil utvikle eit digitalt kvalitetssystem som skal gi dei tilsette betre tilgang på arbeidsstøtte og rettleiing. Kvalitetssystemet skal bidra til ein likare og meir kvalitetssikra arbeidspraksis, betre dokumentasjon og meir planmessig medverknad frå barn og familiar. Mykje av dagens manuelle rapportering vil bli automatisert, og dette vil frigjere ressursar i tenestene og gi betre og meir oppdatert styringsinformasjon for leiarar både i dei kommunale tenestene og på statleg nivå.

Høve for digital kommunikasjon mellom dei kommunale barnevernstenestene, samarbeidande aktørar og med brukarane av tenestene vil gi redusert tidsbruk, lågare kostnader og sikrare kommunikasjon enn det som er tilfellet i dag. Tenestemottakarane vil òg få enklare og betre tilgang til dokumentasjon i si eiga sak. Det skal òg utviklast ei løysing for digital innsending av bekymringsmeldingar. I dag skjer dette primært per post, noko som er både tid- og ressurskrevjande. Ei digital løysing vil òg auka informasjonstryggleiken og redusere risikoen for at sensitiv informasjon blir kjend for uvedkomande.

Fylkesnemndene har utvikla eit nytt sakshandsamingssystem, ProSak, som blei teke i bruk i 2016 og 2017. Sakshandsamingssystemet har lagt til rette for likare administrativ sakshandsaming i nemndene og meir digital kommunikasjon. Det blir arbeidd for å utvide sakshandsamingssystemet vidare. Målet er eit heilelektronisk sakshandsamingssystem der all kommunikasjon skal vere digital.

Barnesakkunnig kommisjon (BSK) har frå 1. desember 2016 lagt til rette for at sakkunnige kan sende inn rapportar via Altinn. I 2017 blei over halvparten av rapportane sende inn elektronisk. BSK vil halde fram arbeidet for overgang til elektronisk kommunikasjon med sakkunnige og oppdragsgivarane og tek sikte på å fullføre arbeidet med å leggje til rette for elektronisk utsending av svarbrev.

BLD la i april 2017 fram for Stortinget forslag om å endre reglane for korleis Forbrukarombodet og Marknadsrådet skal handheve marknadsføringslova, jf. Prop. 93 L (2016–2017) Endringer i markedsføringsloven og angrerettloven (håndhevingsreglene ). Det blei mellom anna føreslått at Forbrukarombodet skal kunne fatte vedtak i alle saker, at Marknadsrådet skal få ei ny rolle som klageinstans med færre medlemmer, og at Forbrukarombodet skal endre namn til Forbrukartilsynet. Stortinget vedtok lovforslaget 16. juni 2017. Endringane, som tok til å gjelde 1. januar 2018, klargjer rolla til Forbrukarombodet, gjer Forbrukarombodet og Marknadsrådet meir effektive og styrkjer forbrukarvernet.

Sekretariatet for Marknadsrådet og Forbrukarklageutvalet tok i 2017 i bruk ein digital møteportal for overføring av saksdokument. Møteportalen er eit mindre tiltak som verkar forenklande og ressurssparande gjennom å gjere saksdokument tilgjengelege elektronisk for medlemmane av Marknadsrådet og Forbrukarklageutvalet. Gjennom at medlemmane kan lese saksdokument elektronisk, er behovet for å sende ut store mengder saksdokument på papir redusert.

Arbeids- og velferdsetaten gjennomfører no Prosjekt 2 i moderniseringa av IKT i etaten. Vedtaksløysinga som blir utvikla i prosjektet, vil saman med plattforma for digitale sjølvbeteningsløysingar gi nye løysingar for foreldrepengar og eingongsstønad. Prosjektet har derfor stor innverknad på forvaltninga av ytingar på ansvarsområdet til BLD. Rapportering frå Arbeids- og velferdsdirektoratet viser at Prosjekt 2 er i rute. Det er gjort nærare greie for IKT-moderniseringsprogrammet og anna utviklingsarbeid i Arbeids- og velferdsetaten i Prop. 1 S (2018–2019) frå Arbeids- og sosialdepartementet.